Lezing 1893 – Prof.dr. Tessa Quax

SprekerProf.dr. T.E.F. Quax (RUG)
TitelArchaea en hun extreme virussen
Datum/tijddinsdag 19 mei 2026 om 20:00u
Taalde lezing wordt in het Nederlands gegeven
LocatieRabo Studio in Forum Groningen en online (zie Livestream)
Aanmeldenvooraf aanmelden wordt zeer op prijs gesteld vanwege de (gratis door het KNG ter beschikking gestelde) catering en kan tot zondag 17 mei 17:00u via: kng@rug.nl
Livestreamlezing online volgen? Dat kan vanaf +/- 19:55u via de livestream op YouTube. Vooraf aanmelden is dan niet nodig.
Samenvatting

Virussen zijn de meest voorkomende biologische entiteiten op de planeet. Dientengevolge lopen alle organismen op aarde het gevaar door virussen te worden geïnfecteerd. De meesten van ons hebben gehoord van virussen die ziektes veroorzaken bij mens en dier. Maar daarnaast bestaat er nog een grote groep virussen die micro-organismen, zoals bacteriën en archaea, infecteren. Deze virussen kennen we veel minder goed, terwijl ze veel voorkomen en ook zij grote impact op hun omgeving hebben.

Sommige van deze virussen infecteren extremofielen: micro-organismen die zich goed voelen onder extreme omstandigheden, zoals in kokend zuur of bij hoge zoutconcentraties. Deze extremofielen staan vaak model voor het mogelijke eerste leven op aarde, of het leven op andere planeten. In de natuur zijn virussen van archaea te vinden in vulkanische bronnen, zoutmeren, maar ook in de menselijke darm.

Sinds enkele decennia kunnen deze virussen ook in het laboratorium bestudeerd worden. Dit onderzoek laat zien, dat deze wonderbaarlijke virussen zeer divers zijn en bijvoorbeeld de vorm van een citroen, ei of fles kunnen hebben.  In deze lezing zal ik ingaan op de volgende vragen: Welke strategieën hebben virussen van archaea ontwikkeld om cellen binnen te dringen? Zijn alle virussen slecht? En wat kunnen deze virussen ons leren over het ontstaan van leven?